| Sivas Yöresel Yemekler |
 Sivas mutfağı tarım ürünlerine dayanmaktadır.
Harman sonunda (sonbahar) kışlık yiyecek hazırlıkları başlar. Un öğütme, bulgur dövme, çekme, erişte, kadayıf, salça yapımı, sebze kurutma, etlik kesimi bunların başlıcalarıdır. Yemekleri daha çok unlulara dayanmaktadır. Keş, peskütan, çökelek ve süt ürünlerinden hazırlanan yiyeceklerdendir. Genellikle kırsal kesimlerde yazları ayranlıpancarlı çorba, madımak, evelik, düğücek aşı gibi yemekler yapılır. Kışları ise tırhıt, sübüra, kelecoş, tarhana, içli köfte, hingel gibi hamurlu yemekler yenmektedir. Kentte sebze yemekleri de yapılmaktadır. Sivas kebabıyla da ünlüdür. Tandırda kül çöreği, fotla, patates ya da peynirle yapılan kömbe, kete, lavaş yörede yaygın olarak yapılan ekmek çeşitlerindendir. MADIMAK AŞI  Yarım veya 1 kg madımak (4-8 kişilik) iyice yabani otlardan ve uzun saplarından temizlenmelidir. Saplar hemen yeşil olan yaprakların dibinden koparılmalıdır. Madımak taze olmazsa bu saplar yemekte sert olarak sanki çöpmüş gibi ağıza gelir.Sonra suda güzelce yıkanır. Kevgirde bekletilerek suyunun süzülmesi sağlanır. Madımaklar ağaç tekne veya geniş bir tahta üzerinde keskin ağızlı satır, nacak veya keserle iyice kıyılır. Bu kıyma işi özenle yapılmalıdır. Fazla ezilir veya büyük parçalı bırakılırsa lezzetli olmaz. Mikserde çekilirse de gerekli lezzeti vermez. Kıyılan madımaklar özellik ve rengini kaybetmemelidir. Elde edilen malzemeyi ve artı 1 su bardağı bulguru çorba şeklinde pişirecek kadar su kaynatılır ve kıyılmış madımaklar kaynar suya atılır. bir müddet sonra bulgur ilave edilerek pişirilir. İndirmeye yakın zamanda isteğe göre 1 bardak süt, tuz, pastırma veya çemen ilave edilir. Tavada isteğe göre tere yağı yakıldıktan sonra kaynarken veya indirildikten sonra ilave edilir. Madımak yemeği süt katılırsa sıcak veya soğuk çorba olarak, süt katılmadan yapılırsa sıcak soğuk veya sarımsaklı yoğurt ilavesiyle soğuk olarak servis yapılır. AYRAN ÇORBASI  Çok basit ucuz ve besleyici bir yemektir. 250 veya 500 gr döğülmüş ve kabuklarından arındırılmış buğday (yarma) yıkanıp tencerede pişene kadar kaynatılır. Açıkca bunların yöresel tabirle hedik şeklini alması sağlanır BAL HELVASI  Unun tereyağda kıvamınca kavrulmasından sonra (Un fazla kavrulur, rengi koyulaşırsa helvaya geçmiş derler) az sulu veya sütlü süzme bal katılarak helva hazırlanır. Hatta tepsiye alınan bu helvalar üzerine ayrıca petekli bal (dalak balı) konulup yenilir. BULGUR İÇLİ KÖFTE  2 adet sogan rendelenir; tuz, biber, 1 kg. çekilmis kiyma, 1/2 lt. ölçek dolusu ince bulgur, bir çay bardağı su hepsi bir hamur halinde iyice yoğurulur. El içinde bilye büyüklüğünde köftecikler yuvarlatılır. Arzu edilirse köfte az miktarda kızgın yağda pembeleşinceye kadar döndürülür. 1-2 lt. kaynar suya bir kaşık salça atılır. Köfte yarı pişmiş vaziyette iken bir çay bardağı pirinç salınır. Bir çorba kaşığı kızdırılmış sade yağına bir tatlı kaşığı kuru nane karıştırılarak pişer üzerine dökülür. Arzu edilirse limon da sıkılabilir. PATATESLİ İÇLİKÖFTE
HAZIRLANIŞI ÇİRLİ ET (SİVAS)  MALZEME: Kuru kayısı 600 gr. Su 5 su bardağı Katı yağ 2 çorba kaşığı Tuz Kuşbaşı kuzu eti 1 kg. YAPILIŞI: Kayısıları ılık suda 1 saat bekleterek yumuşamalarını sağlayın. Yağı bir tencerede eritin. Yağ kızınca etleri, verdikleri suyu çekinceye kadar içinde kavurun. Suyu ve tuzu katıp bir taşım kaynatın. Orta ateşte, suyun çoğunu çekinceye kadar yaklaşık 30 dakika pişirin. Kayısıları, suyunu süzüp et tenceresine aktarın. 5 dakika daha pişirerek tencereyi ateşten alın ve sıcak servis yapın. HURMA TATLISI  MALZEME: Margarin Yarım paket Tereyağı 1 çorba kaşığı Karbonat 1 çay kaşığı Su 1 fincan Un 3 su bardağı Yarım limonun suyu Şeker 3 su bardağı Limon suyu 1/4 Su 3,5 su bardağı YAPILIŞI: Orta boy bir tencerede 125 gr. margarin ve 1 çorba kaşığı tereyağını eritin. İçine unu ilave edin. Karbonat, limon suyu ve 1 fincan suyu da ekleyin. Daha sonra tüm malzemeleri elinizle veya tahta bir kaşıkla yoğurarak birbirine karıştırın. Malzemeler iyice yumuşayıp, kulak memesi yumuşaklığnda bir hamur haline gelince, içinden kaşıkla ceviz büyüklüğünde parçalar alıp, elinizle yuvarlayın. Yassı köfte biçimi verin. Yağlanmış bir fırın tepsisine hazırladığınız tatlıları yan yana dizin. Orta dereceli fırındas 45 dakika veya tatlılar altın sarısı renk alana dek pişirin. Bu arada şerbet için gereken su ve şekeri bir tencereye alın. Kaynamaya başladıktan birkaç dakika sonra limonu sıkıp, tencereyi ocaktan alın. Şerbeti tatlının üzerine dökün. Bir süre bekletin. Tatlı şerbeti iyice emdikten sonra servis yapın. KARIN YAHNİSİ  YAPILIŞI: Haşlanmış işkembe (karın) küçük küçük doğranır dörde bölünmüş kuru soğanlar yağ ile beraber bir tencereye konulup kızartılır. Doğranmış ve haşlanmış işkembeler ayrı yerde haşlanmış nohutlara salça ilave edilip tuzu da konduktan sonra tekrar pişirilir. Aynı şekilde ciğerle de yahni yapılır. KAVURMA HERLESİ  MALZEME: Un 500 gr. Biber Katıyağ 3 çorba kaşığı Tuz YAPILIŞI: Yağ iyice kızdırılır. Un, yağ içerisinde açık pembe renk alıncaya kadar döndürülür. 1-2 kaynamakta olan suya kavrulan un, tuz, biber ilavesiyle atılır ve 20-30 dakika kaynatılarak indirilir. Hafif hasta yemeği de olmaktadır. Aynı çorba kıyma atılarak da yapılır. Limon sıkılır ve un çorbası ismini alır. LAHANA MUSAKKASI  MALZEME: Beyaz lahana 1 adet Pirinç 1/2 su bardağı Kuru soğan 3 adet Biber Kıyma 200 gr. Tuz Salça 3 çorba kaşığı YAPILIŞI: Lahana haşlanmayıp ıspanak gibi kıyılır ve bol soğanlı kıymalı salçalı sokarıç, biraz da pirinç ilave edilerek tuz, biber atılır, pişirilir. Pirinç olmadığı taktirde bulgur da aynı vazifeyi yapar. PATATES ÇORBASI  MALZEME: Patates 250 gr. Bulgur veya pirinç 1 su bardağı Kıyma-kavurma 100 gr. Margarin 1 çorba kaşığı Soğan (rendelenmiş) 1 baş Nane 1 tatlı kaşığı Tuz 1 tatlı kaşığı Biber 1 tatlı kaşığı YAPILIŞI: 250 gr. patates, 1cm. 3 şekilde doğranır. Kıymalı, soğanlı sokarıçla 1-2 litre suya dökülür. Tuz biber ekilir. 1 kase dolusu bulgur veya pirinçle pişirilir. Bu da yine kemikli kavurma veya kuşbaşı etle yapılır. Çorba ateşten indirildikten sonra 1 çorba kaşığı sıvı yağ kızdırılır, 1 tatlı kaşığı kuru nane ilave edilerek üzerine dökülür. SAC KEBABI YAPILIŞI:  Kemiksiz (kuşbaşı) koyun eti, yağı ve tuzu ile (et yağlı ise yağa ayrıca lüzum kalmayabilir), altında ateş yanan bir sac üzerine konup, karıştırılmak suretiyle kızartılır. Doğranmış patlıcan ve yeşil biberler de ilave edilip tekrar karıştırılır, sebzeler kızarınca dilimlenmiş domatesler konup ateşte biraz daha çevrilir. Sebzenin bol olduğu yaz günlerinde Çermikler, Paşa fabrikası, Tekke önü gibi mesirelere gidilince yapılan bir piknik yemeğidir. Evler de yapılabilir. Pişirmek için kullanılan sac, sac kebabı yapılanları biraz daha ufak (çevicek) tır. SİVAS KÖFTESİ
TARHANA ÇORBASI  MALZEME: Tarhana 1,5 su bardağı Kuşbaşı et Yarım kg. Kara nohut 1 su bardağı Çelem Yarım kg. Ispanak Yarım kg. Tereyağı 1 çorba kaşığı Kuru nane 1 çorba kaşığı Et suyu YAPILIŞI: Tarhana ve nohut akşamdan ıslatılır. Bol et suyunun içine atılarak pişmeye bırakılır. Diğer tarafta kuşbaşı etler tereyağında iyice kavrulur. Pişmekte olan çorbaya çelem, ıspanak ve kavrulmuş etler ilave edilir. İyice pişirilir. Çorba piştikten sonra üzerine tereyağında yakılan nane dökülerek servis yapılır. |
