Anadolu’nun fethedilerek Türklesmesi-Müslümanlasmasi 11.asrin baslamis olup,14.asrin tamamlamistir.
Anadolu’ya ilk gaza seferleri 1018 yilinda Çagri bey kumandasindaki Türkmen birlikleriyle baslamis,sonralari defalarca tekrarlanmis olmakla birlikte fazla ileriye gidememistir.Ancak, 1071 Malazgirt meydan muharebesi sonucunda Anadolu’nun kapilari Türkistan, Horasan, Azerbaycan v.s yerlerden gelen Oguz- Türkmen boylarina mensup göçebeler tarafindan doldurulmuslardi. Yaklasik 4,5 asir süren bu göçler sonucunda bu ülke Müslümanlarin-Türkün vatani hanine gelmistir.
Türklerin Anadolu’ya yogun olarak gelislerinin ikinci dalgasi 13. yüzyilin ilk yarisinda Mogol isgali sonucu Türklerin topraklarindan koparak Anadolu’ya gelisleriyle gerçeklesmistir.Anadolu’ya gelen Oguz-Türkmen boylari burada küçük gruplar halinde iskan edindiler Türkmenlerin ilk iskanlari Selçuklular döneminde gerçeklesmistir.
Karayakup Gazi hazretleri de muhtemelen horasan bölgesinden Mogol akinlari edeniyle 13. yüzyilin baslarinda Anadolu’ya gelen Horasan erenlerinden bir kisidir. Kendisi Islam’in ilk yillarinda Horasan bölgesinde hem ticaret, hem de teblig için girisen Müslümanlarin soyundandir. Kara lakabini almasi da kendisinin Arap kökenli ve esmer tene sahip bir kisi olmasindan kaynaklanmaktadir ki o tarihlerde bu kisilere Arap manasina Kara sifati kullaniliyordu.Nitekim Hz. Ebubekir sidik(RA)’nin soyundan oldugu Osmanli Arsivleri kayitlari arasinda bununan255 numarali ve 1547 tarihli Tapu Tahrir Defterinin 146 sayfasinda söyle geçmektedir. Zaviye-i Karayukup, bermucebi atik, halen Hazreti Ebubekir R.A. neslinden. Yeni Osmanli Arsivinde 37 numarali (1493 tarihli) Tapu Tahrir Defteri’nin 862, sayfasinda ise söyle geçmektedir; Karye-i Karayakup, vakf-i zaviye-i Karayakup der uhde-yi Dervis Mehmet(yani; Dervis Mehmet’e dirlik olarak verilmis olan Karayakup zaviyesine bagli Karayakup köyü).
Ayrica Tapu Tahrir Defterlerinde Karayakup Zaviyesi’ne bagli olup vergisini buraya veren baska köy ve mezralarda oldugunu görmekteyiz ki,bu köyler sunlardir; Karye-i Bözürük(Büyük köy),Karye-i Vank((vanik köyü)Karye-i Zuvar (zuvar köyü)Karye-i Saruca(Sarica köy)Karye-i Yügür(Yüger köyü),Karye-i Gümüsgün (Gümüsgün köyü) Karye-i Nimker(nimker köyü) Malikane vakif, Zaviye-i Karayakup, bermucebi atik,halen Hazireti Ebubekir R.A. neslinden Liva-yi Karahisar. Seyh-i eren-i Karayakup Gazi tasarrufu zaviye-i Karayakup Iki bastan Defteri Atik zamanina degin vakf iken mezbure timara verdigi .
Paye-i serir-alaya arz olundukta kibeli-s’sah-i alempenahiden divanisi dahi zaviye-i mezbureye vakfi kayit olunmasi kadimden emir olundu. Hükmü serifi ali san irat olunmagin ber-muceb-i emr-i serifi divanisi dahi kayt olunup, iki yandan sebt olundu. Haliyen mescit der tasarrufu Mevlana Ahmet veled-i Pir Mehmet berati sultani (Padisah’ in beratiyla gelirleri Karayakup köyü camisine verilmek sartiyla Mevlana Ahmet oglu Pir Mehmet’e verilmistir.) Karye-i Horzav-i bala(Yukari Horzav köyü), Karye-i Horzav-i zir (Asagi Horzav köyü) karye-i Agil (Agil köyü) Karye-i Imur (imur köyü)Karye-i Yurtpinari ( yurtpinari köyü ) Karye-i Tankus ( tankus köyü)ve Karayakup zaviyesinde de zaviyenin evkafindan oldugu yazili olup Seydi Ahmet’in timari olan Dimeker Köyü.
Bu tarihlerde yani 1493 tarihinde Karayakup köyünde 7 hane oturmaktadir ki bunlar su kisilerden olusmaktadir.
- 1) Dervis Isa
- 2) Dervis seyh Ahmet
- 3) Ahmet oglu Bodur
- 4) Seyh Ivaz
- 5) Ali oglu Namalum
- 6) Diger Ali
- 7) Hasan oglu Ali
- Bu sahislar vergi nüfusuna tabi aile reislerini göstermektedir ve bu
- aileler Karayakup’a devlet tarafindan vakfedilen zaviyeye ait topraklari
- ekip biçmekteler ve karsiliginda da zaviyeye 1000 kurus vergi
- vermektedirler.
- Daha sonraki yillarda tutulan 255 no’lu Tapu Tahrir Defteri (1547 tarihli
- kayitlarindaki 145 ve 146 no’lu sayfalarda ise Karayakup köyü Pir
- Mehmet’in oglu Ahmet Seyh uhdesinde olup 18 hane halkindan
- olusmakta olup söyle yazilmaktadir. Karayakup Köyü diger adi
- Buka’dir.Deveci isimli bir mezrasi vardir.halen münhal olan Karayakup
- zaviyesi vakfi Pir Mehmet oglu Ahmet Seyh’in üzerine
- kayitlidir.Karayakup’un evladi Sultani berati sahibi olup Divani Atik’te
- kayitlidir. Karayakup’un evlatlari ekip biçtikleri yerlerin vergisini
- verirler.Su hanelerden olusurlar.
Imam
1-Pir Ahmet oglu Ibrahim
2-Pir Ahmet oglu Süleyman
3-Halil oglu Hasan
4-Halil oglu Hüseyin
5-Ilyas oglu Ali
6-Mahmut oglu Cafer
7-Kara seyh oglu Maksut
8-Veli seyh oglu Osman
9-Seyh Ahmet oglu Mehmet
10- “ Salih
11- “ Musa
12- “ Latif
13- “ Abdüssamed
14-Seyh bey oglu seyh bey
15-Seyh Mehmet oglu Yusuf
16-Yusuf oglu Abdurrahman
17- “ Abdülkerim
18- “ Abdulmennan
Deveci mezrasinda ise su haneler bulunmaktadir.
- Seydi oglu Yakup çift ve çubuk sahibidir.
- Cura oglu Piri “
- Hasan oglu Ibrahim Faki “
- Onun oglu Ali “
5. Pir Ali Pir veli “
6. Hüseyin oglu Hamit “
7. Maksut oglu Yakup “
8 Pir Ahmet oglu Sevindik “
09. Sevindik oglu Güvendik Bekar
10. Sehvere oglu Veli çift ve çubuk sahibidir
11. Onun kardesi Nebi Bekar
12. Mehmet oglu Muzaffer çift ve çubuk sahibi
13. Ahmet oglu Mehmet “
14. Mahmut oglu Bilmis “
15.Sevindik biraderi Avunduk bekar
16. Onun kardesi Mehmet “
17. Ahmet oglu Emir “
1255 (miladi 1839) tarihinde 2.Mahmut’un ölümü üzerine tahta çikan sultan Abdülmecit’in tahta çikmasiyla ferman ve beratlarin yenilenmesi neticesinde verilen beratta ise su hususlar yazilmaktadir.
Binikiyüzellibes (1839) senesi Rebiu’l ahirinin 19. günü taht-i ali üzere cülusu hümayunu meymenet-makrun vaki olup, umum en tecdidi berat olunmak fermanim olmagin binaen aleyh dir ki Nezaret-i evkaf-i hümayun-u mülukanemden Kara hisari sarkide Susehri nahiyesinde Karayakup karyesinde Hazret-i Ebubekir es sidik R.A neslinden Karayakup mezrasi vakfi’nin ber vechi mesru ata mezra adarlik hissedarligina mutasarrif undan olan evlad-i vakiftan tevki-i refi-i s’san-i hakani es-seyyid numan,es-seyyid Hüseyin,seyyid Ahmet ve seyyid Hasan zide salahuhüm yedlerinde olan atik berati der aliyyeme getirip tecdidin rica etmeleriyle haklarinda mezid-i inayeti padisaha nem zuhura gelip atik beratlari mücebince tarihi mezbureden itibaren müceddeden bu berat-i serefimi verdim.ve buyurdum ki;merkumun es-seyyid Numan, es-seyyid Hüseyin seyyid Ahmet ve seyyid Hasan zide salahühum uslub-u sabik üzre hissedarlik-i mezbure ber veçhi mesru ata mutasarrif un olup eday-i hizmet eylediklerinden sonra is bu berat-i alisanima mugayir hissedarliklar ile taraf-i aherden hiç fert mani ve mezahim olmayip,dahl ve taarruz kilmayasuz.Söyle bilesiz;alameti serifeme itimat kilalar.Tahriren;1260 cemaziye’l evvel 15.
Özeti:
1839 yilinda tahta oturmamla birlikte bütün beratlarin yenilenmesi emrim neticesinde;Vakiflar idaresine bagli Karahisar-i sarkide Susehri nahiyesi Karayakup köyü’nde Hz.Ebubekir soyundan olup Karayakup mezrasi’ni kullanmakta olan Seyit Numan,Seyit Hüseyin,Seyit Ahmet ve Seyit Hasan ellerinde olan eski beratimi Istanbul’a getirip yenilenmesini rica etmisler ve benimde bu kisiler hakkinda ikramda bulunmam neticesinde bu günden itibaren ellerinde bulunan eski beratlarini yeniledim ve söyle buyurdum;es-seyyid Numan,es-seyyid Hüseyin,seyyid Ahmet ve seyyid Hasan eskiden oldugu gibi bu mezrayi kullanacaklar ve hizmetlerine devam edeceklerdir.Disaridan hiç kimse benim verdigim bu berata aykiri davranmayacak,bu kisilere hiçbir sekilde mani olmayacaklardir ve alameti serifeme güveneceklerdir.
Bu beratta görüldügü gibi Karayakup Gazi evladina mezra adarlik olarak verilen bu topraklarin kullanim hakki Karayakup’un evlatlarinin olup hayri ve dini hizmetlerin karsiligi olarak verilmistir.Ayrica çevreden kisilerin de bu topraklara herhangi bir müdahalenin olmamasi için padisah tembihte bulunmaktadir.
Yine Osmanli Arsivi kayitlari içerisinde bulunan ve köylerin vergiye tabi haneleri ve hane reislerini gösteren Temettuat Defterleri Içerisinde bulunan Karayakup köyü defterinde ise 19 hane kayitli olarak görünmektedir ki Hane reislerinin isimleri su sekilde siralanmaktadir.
- 1) Hatip oglu Süleyman
- 2) Halil Esbiha oglu Mehmet
- 3) Bal oglu satilmis
- 4) Deli Hüseyin oglu Ömer
- 5) Deli Hüseyin oglu Salih
- 6) Fazlinin oglu Osman
- 7) Müezzin oglu Ibrahim
- 8) Maraz oglu Mustafa
- 9) Delikesli oglu Veli
- 10) Genç Mehmet oglu Ibrahim
- 11) Tandir oglu Osman
- 12) Karabekir oglu Mustafa
- 13) Delikisi oglu Veli
- 14) Kisi oglu Abdullah
- 15) Delikisi oglu Mahmut
- 16) Karnikara oglu Hüseyin
- 17) Deliemir oglu Ahmet
- 18) Balhasan oglu Hüseyin
- 19) Selim oglu Molla Halil
Gölova ilçesinin en büyük ve eski köylerindendir. Gölova'nin
8km. dogusunda, asfalt üzerindedir. 103 hane ve 400'ü bulan
nüfusuyla yerlesik insanin en çok oldugu köydür. Köyün, birisi
merkez disinda olmak üzere 4 mahallesi vardir. Kuzeyden
güneye inen derelerin ayirdigi mahallelerin en büyügü, ayni
zamanda en eski yerlesim yeri olan sahadir.
Kara Yakup Köyü'nün kurulmasi ile ilgili çesitli belge ve
bilgilere rastlanmaktadir. Bunlardan 1255 tarihli bir mahkeme
ilamindada belirtildigi gibi köyün ilk kurucularindan Seyh Gazi
Karayakup'un Peygamber sülalesinden, Hz. Ebubekir'in temiz
evlatlarindan ve serefli kadi Sülalesi'nden geldigidir. Karayakup
Veli adina bir vakfin kuruldugu ve bu köy ve çevresinin bu vakfin
mali kabul edilerek vergi (ösür) lerin bu vakfa toplanarak köydeki
ve çevredeki insanlarin iase ve ihatalarinin bu vakif vasitasiyla
karsilandigi Dogu Karahisar Kadiligi'nin ilaminda belirtilmistir.
Köyün kurulusunun ilk Islam dönemlerine kadar dayandigini
Selçuklular zamaninda bu havalenin Türklerin eline
geçmesinden sonra köyün kuruldugunu görmekteyiz. Köyün ilk
kurulus yeri ile ilgili olarak yine çesitli belgelerde belirtildigi gibi
burada degil de türbenin oldugu sahada kurulmus oldugudur. 7
hane olarak kurulan köyün, Gazi Karaya kup ve kardesleri ile
onlarin çocuklarinin yasadigi bir köy oldugu belirtilmektedir.
Daha sonraki dönemlerde ulasimin zorlugu ve yönetimin bu
sahada zor olmasi nedeniyle asagi köye inilmistir. Yukari
köydeki ilk yerlesimin izlerini bugün de görmek mümkündür.
Osmanli döneminde de Karaya kup köyü dirlik merkezi olarak
devam etmistir. Çevre köylerin vergisini toplama karsiliginda
asker besleyen köy, önemli bir merkez durumundadir. Daha
sonra nahiye olacak Gölova (Agvanis) bile ilk dönemlerde
Karaya kup'a baglidir. Ancak 1850'den sonra Gölova'nin merkezî
bir yer olmasi sonucu Karaya kup'un vakif ve seyhlik özellikleri
korunarak Gölova'ya baglandigini görmekteyiz.Bu tarihi misyonu
ve önemini köy bugün de korumaktadir. Nitekim ilçedeki en eski
okul, saglik ocagi ve bir zamanlar karakol bu köyde
bulunmaktadir. Yine en fazla nüfus bu köyde kislamaktadir.
Yazin da geri dönüste bu köy basta gelmektedir. Sehirle düzenli
otobüs seferleri çesitli dönemlerde hep Karaya kup baglantili
yapilmistir.45.000 dekar tarim arazisiyle Gölova'da en basta
gelen köydür. Ancak bu kadar genis sahanin ancak 100 dekar
gibi çok az bir kismi sulanabilmektedir. "Insan eksen yetisir"
diye tabir olunan topraklarin tek meselesi sudur. Ancak Gölova
barajindan sulama yapilabilmesi için etüt çalismalarina
baslanmistir. Bu gerçeklesirse arazinin yandan daha fazlasi
sulanabilecektir. Bu da köyün ve ilçenin tarimini önemli ölçüde
etkileyecektir.
Çesitli tarim ürünleri yaninda hayvancilik da önemlidir. Yerli
sigircilik yaninda zirai üretime de geçilmistir. Modern ahirlarda
üretime geçilmistir. Yine ilçenin koyun üretimi yapilan birkaç
köyünden birisi de Kara Yakup' tur. Ancak bir zamanlar 4000
5.000 koyun bulunurken bugün 400-500 gibi çok düsük
seviyelere inmistir.
|